पक्षहरू / आधारहरू

परम्परागत पाठ्यक्रम

एकीकृत पाठ्यक्रम

१. संरचना

विषयकेन्द्रित (Subject-centered)

विद्यार्थीकेन्द्रित र जीवनकेन्द्रित (Learner & Life-centered)

२. विषयको अवस्थिति

हरेक विषय अलग–अलग पढाइने

विभिन्न विषयहरू आपसमा मिलाएर पढाइने

३. सिकाइको स्वरूप

सैद्धान्तिक र विषयवस्तुको ज्ञानमुखी

व्यावहारिक, परियोजनामूलक (activity/project-based)

४. शिक्षकको भूमिका

ज्ञान दिने (Authority)

मार्गदर्शक, सह–अध्ययनकर्ता (Facilitator)

५. विद्यार्थीको भूमिका

सुन्ने, रट्ने र परीक्षा दिने

सिकाइमा सक्रिय सहभागी, खोजकर्ता

६.मूल्याङ्कन (Assessment)

विषयवस्तुमा आधारित परीक्षा–केन्द्रित मूल्याङ्कन

निरन्तर मूल्याङ्कन, पोर्टफोलियो, परियोजना कार्य आदि

७. विषयहरूबिच सम्बन्ध

पृथक र अलग विषयगत

अन्तरसम्बन्धित, अन्तरविषयीय (interdisciplinary)

८. सिकाइको उद्देश्य

परीक्षा पास गर्नु, तथ्य याद गर्नु

जीवनोपयोगी र व्यवहारकुशल सिप तथा आलोचनात्मक सोचको विकास

९. सिकाइ वातावरण

नियन्त्रणमुखी, शिक्षक–केन्द्रित

लचिलो, रमाइलो, सहयोगी वातावरण

१०. जोड

औपचारिक शिक्षामा, पाठ्यपुस्तक केन्द्रित शिक्षण

बालमैत्री, व्यावहारिक जीवनसँग जोडिएको शिक्षण

यसरी परम्परागत पाठ्यक्रम अलि बढी रूढीवादी, परीक्षा–मुखी र शिक्षक–केन्द्रित हुन्छ भने एकीकृत पाठ्यक्रम चाहिँ विद्यार्थीको समग्र विकास, सहकार्य, व्यवहारिकता र जीवन व्यवहारमा केन्द्रित हुन्छ ।