🕵️‍♀️🎭 Misinformation, fakes and deepfakes / गलत सूचना, नक्कली सामग्री र डीपफेक

Moodle type: Page / Book   |   Estimated time: 15 minutes

Misinformation, fake content and deepfakes

Generative AI can create images, audio, and video that look real but are not. For teachers and pupils, this means seeing is no longer enough. We need a habit: pause and verify before trusting or sharing.

Key terms
  • Deepfake: AI-generated media that mimics a real person and makes it appear they said or did something they did not.
  • Misinformation: false or misleading information shared without intent to deceive.
  • Disinformation: false information deliberately spread to mislead, manipulate, or harm.
Responsible response
  1. Pause before reacting or sharing.
  2. Check the source and date.
  3. See whether reliable sources report the same thing.
  4. Be extra careful with content that is shocking, perfect-looking, or designed to make people angry.
  5. Teach pupils that a convincing image is not proof.
Try it: Take one surprising AI claim about Nepali geography, history, or science. Check it against two or three reliable sources. Note one thing it got right and one thing it got wrong or exaggerated.
Moodle प्रकार: Page / Book   |   अनुमानित समय: १५ मिनेट

गलत सूचना, नक्कली सामग्री र डीपफेकहरू

जेनेरेटिभ एआईले वास्तविक जस्तै देखिने तर वास्तविक नभएको तस्बिर, आवाज र भिडियो बनाउन सक्छ। शिक्षक र विद्यार्थीका लागि यसको अर्थ हो: देखेको कुरा मात्र पर्याप्त हुँदैन। हाम्रो बानी हुनुपर्छ: विश्वास गर्नु वा साझा गर्नु अघि रोकिने र जाँच्ने।

मुख्य शब्दहरू
  • डीपफेक: वास्तविक व्यक्तिलाई नक्कल गरेर उसले नभनेको वा नगरेको कुरा गरेको जस्तो देखाउने एआई-निर्मित मिडिया।
  • गलत सूचना: छल गर्ने उद्देश्यबिना गल्ती वा गलत बुझाइका कारण साझा गरिएको झुटो वा भ्रमपूर्ण सूचना।
  • भ्रामक सूचना: जानाजान भ्रमित, प्रभावित वा हानि पुर्‍याउन फैलाइएको झुटो सूचना।
जिम्मेवार प्रतिक्रिया
  1. प्रतिक्रिया दिनु वा साझा गर्नु अघि रोक्नुहोस्।
  2. स्रोत र मिति जाँच्नुहोस्।
  3. विश्वसनीय स्रोतहरूले पनि त्यही कुरा रिपोर्ट गरेका छन् कि छैनन् हेर्नुहोस्।
  4. झट्कादिने, अत्यन्तै राम्रो देखिने वा रिस उठाउने सामग्रीमा थप सावधानी अपनाउनुहोस्।
  5. विद्यार्थीलाई विश्वसनीय देखिने तस्बिर प्रमाण होइन भनेर सिकाउनुहोस्।
अभ्यास गर्नुहोस्: नेपाली भूगोल, इतिहास वा विज्ञानबारे एआईको एउटा आश्चर्यजनक दाबी लिनुहोस्। दुई वा तीन विश्वसनीय स्रोतसँग जाँच्नुहोस्। एआईले सही भनेको एउटा कुरा र गलत वा बढाइचढाइ गरेको एउटा कुरा लेख्नुहोस्।
Last modified: Sunday, 28 June 2026, 10:05 AM